درجلسه نقد بکرستان عنوان شد:
مهمترين پايگاه يك اثر، متن است
جلسه نقد و بررسي كتاب"بكرستان" نوشته عفيفه صحبايي ،روز دوشنبه 16 خردادماه،در فرهنگسراي فناوري اطلاعات با مشاركت خانه شهرياران جوان، برگزارشد.
در اين جلسه كه با هدف ارتقاء سطح فرهنگي مطالعه شهروندان، تقويت انگيزه علاقهمندان نوجوان و جوان حوزه ادبيات و گسترش فرهنگ نقد برگزار گرديد، دكتر آرش گرگاني، شاعر، نويسنده و منتقد ادبي، علي ا... سليمي، نويسنده و منتقد ادبي ، حامد ابراهيمپور شاعر،نويسنده و منتقد ادبی و همچنين دكتر نيما سيفي مقدم، شاعر،نویسنده و روزنامه نگار، حضور داشتند.
در ابتدا حامد ابراهيمپور به عنوان مدرس كارگاه ادبيات داستاني و اجراکننده ي نشست نقد کتاب، به معرفي علي ا... سليمي و دیگرمنتقدان پرداخت و سپس جلسه با خوانش داستان کوتاهی از كتاب با عنوان " آنها نمي خواستند" توسط نويسنده بکرستان، آغاز شد.
دكتر آرش گرگاني به عنوان منتقد نخست، راجع به نظريه خوانش صحبت كرده و گفت سه راه براي روبرو شدن با متن وجود دارد؛ نخست ،فرافكني يعني خواننده متن را بهانهاي قرار ميدهد تا به بيرون متن برسد كه در اين نوع خوانش، سليقه دخيل است. دوم، تفسير كه توام با حركت به درون متن و كشف معناي مورد نظر است و سوم، بوطيقا كه همان برخورد و نحوه بهرهبرداري است كه در مواجهه با كتابها و متون كهن مهم داريم و از دل آن آثار به استناد و كسب معنا ميپردازيم.
گرگاني، مهمترين پايگاه يك اثر را متن برشمرد و گفت مهمترين بخش يك متن، جزييات متن است. در توصيف متن پيش رو آنچه داريم، كلمات متن و عناصر متن هستند. وي اظهار داشت مهمترين خصلتي كه يك نوشته را به متن تبديل مي كند، نخست زيان است و ديگري اجزاي متن كه روايت شاخصترين آن است و در اين اثر 80 درصد روايت متكي بر زبان قصه است.
از نظر وي زبان در داخل متن اثر، زبان خواننده است و زبان خود متن با روايت آن داراي دو وجه است؛ زبان راوي يعني آنكس كه قصه را تعريف ميكند و زبان آنچه كه تعريف ميشود. گرگاني معتقد است، در بكرستان به هيچ وجه با شخصيت روبه رو نميشويم و فقط با يكسري رفتارها روبرو هستيم و داستان دو پسر را مثال ميزند كه راوي هيچ نشانه ايي از آنها نميدهد و حتي ميشود هر موجودي را جايگزينشان كرد و با اين كار هيچ اتفاقي رخ نميدهد.
مسئله بعدي كه اين منتقد به آن پرداخت جايگاه عنصر مكان در اثر بود. وي گفت: نويسنده بايد بر محيط اطراف و پيراموني در داستان اشراف داشته باشد و بداند و به خواننده منتقل كند.
علی ا...سليمي ديگر منتقد حاضر در جلسه ويژگي هاي كتاب بكرستان را مورد توجه قرار داد و به ذكر تيتروار آن پرداخت و گفت: شاخصه نخست اينكه اثر داراي نوعي حس تقديرگرايي است كه ثابتترين ويژگي داستانهاست. دوم، نگاه در اثر عاميانه است به عنوان مثال باورهاي عاميانه در داستان دو پسر،ديگر اينكه در كار ،با وجود اعتقاد به حكمت، مواجهيم مثلا در داستان شهرت و گمنامي ،چهارم اينكه داستانها بر خلاف سبك، براي خواننده خوشخوان هستند.
نویسنده ی "ایستگاه باغ سرهنگ " افزود :بخش عمده داستانهای اين کتاب داراي فضایی سورئال یا فانتزی است و اغلب آنها تلاش دارد يك فرض و نقطهنظر را انتقال دهد.
حامد ابراهيمپورسخنران و منتقد ديگر جلسه نیز درباره كتاب بكرستان گفت: گفتوگو نويسي وانتخاب راوی و زاويه ديد درشکل گیری داستانهاي كوتاه نقش اساسی را ایفا ميکند. بسیاری از داستانهای این مجموعه دارای میتوس- الگوی داستاني - مشخصي نیستند و تمامی داستانهای این مجموعه از روایتی خطي برخوردارند. شخصیت پردازی درستی صورت نگرفته و ما بیشتر در داستانهای این کتاب با تیپ روبرويیم تا شخصیت.
نویسنده ی "دروغ های مقدس" در ادامه سخنانش افزود :با این وجود در شرايط فعلی چاپ ونشر،تصمیم عفیفه صحبایی مبنی بر چاپ کتاب،تصمیم شجاعانه ای بوده واین کتاب قدم اول خوبی در مسیر این نویسنده است و با وجود بودن ایراداتي که در هر اثر ادبي اجتناب ناپذیر است ،با مجموعه ای روبرو هستیم که با مخاطبین خود صادق است و جهان بینی و دنيای خودش را دارد که این دنیا کاملا بکر است و تحت تاثیر نویسندگان دیگر خلق نشده است.
کلمات کليدي :